Manastir KRUŠEDOL sa crkvom
BLAGOVESTI BOGORODICE
Na obroncima Fruške Gore kod mesta Irig u pitomoj okolini nalazi se ovaj drevni manastir okružen parkom
i stablima kestenova. Do manastira se može doći na više načina. Starim putem Beograd - Novi Sad do
skretanja za Maradik i u centru skrenuti malo desno na dole i put (oko 5km) vodi do mesta Krušedol.
Odatle pratite oznake do manastira. Možete doći i preko Iriškog venca gde postoje vrlo uočljivi putokazi
do manastira. Manastirsku crkvu posvećenu Blagovestima Bogorodice podigao je u 16.veku u periodu od
1509-1512 Đorđe Branković (vladika Maksim) sin Despota Stefana Slepog i majke Angeline Branković uz
pomoć vlaškog vojvode Basarabe. Manastir je jedno vreme bio sedište sremske eparhije. Prvo veće
stradanje manastira zbilo se 1690.god. kada su se svi monasi sa Patrijarhom Arsenijem III Čarnojevićem
povukli u Sent Andreju. Drugo mnogo teže bilo je 1716 god. kada su Turci spalili manastir zajedno sa
moštima Brankovića. Manastir je obnovljen do 1756 god. Hram ima osnovu trolista deteline sa polukružnim
apsidama u stilu srednovekovne moravske škole.Zanimljiv je zvonik koji nije povezan sa crkvom i podignut
je 1726 god.Iznad vrata crkve na spoljnom zidu je velika fresko kompozicija Strašnog Suda kojom je
ispripovedana priča o kraju i sudbini sveta.

Jedna od dragocenosti manastira je i njegov ikonostas.Sastoji se iz 36 ikona.Nisu rađene istovremeno
već potiču iz različitih perioda i stilova. Ispod ikonostasa se nalazi kivot u kome su smešteni ostaci moštiju svetih
Brankovića (Maksima,Stefana,Jovana i Angeline). Izlažu se samo u vreme velikih praznika. U konaku manastira je
i kapela Sv. Maksima iz 1722 god. kao i zbirka ikona, slika,starih rukopisa, knjiga, nameštaja i ukrasnih predmeta.
Manastirski konaci opkoljuju crkvu sa sve četiri strane. Danas manastir privlači pažnju i kao mauzolej.
Tu su sahranjeni pored Brankovića i Patrijarh Arsenije III Čarnojević u pragu crkve a pored ulaznih vrata nalazi
se nadgrobna ploča uzidana u zid. Zatim tu su i Mitropolit Isaija Đaković, Patrijarh Arsenije IV Jovanović Šakabenta
(u mermernom sarkofagu u priprati sa desne strane),Grof Đorđe Branković( u podu priprete sa leve strane),
Vojvoda Stefan Šupljikac, knjeginja Ljubica Obrenović( u podu na sredini priprate) kao i kralj Milan Obrenović
(u knjeginjinoj grobnici). Levo od vrata na zidu je nadgrobna ploća kralja Milana.
Za vreme II Svetskog rata manastir je opljačkan ali su dragocenosti vraćene i nalaze se u muzeju SPC u Beogradu.
Manastir Krušedol je aktivan, ženski i o njemu brinu monahinje.

Blizu manastira u selu Krušedol je i Sretenjska crkva zadužbina Angeline Branković iz 1512.god. Angelina se
zamonašila i prvobitno je bila sahranjena u Sretenjskoj crkvi 1521 god. da bi kasnije bila preneta u Krušedol.
To je prvobitno bio ženski manastir.Danas je to parohijska crkva.
Zanimljiv je ikonostas koji je radio Teodor Kračun i Dimitrije Bačević 1763.god.Oko crkve su visoki konaci.

Snimci Sretenjske crkve: Nenad Glišić